Wie geld wil schenken aan een goed doel vraagt zich vaak af hoe dat fiscaal werkt. Kan een goed doel een schenking belastingvrij ontvangen? Moet er schenkbelasting worden betaald? En kun je als schenker het bedrag vervolgens aftrekken van de inkomstenbelasting?
Bij een schenking aan een goed doel spelen verschillende belastingregels een rol.
Daarbij is het belangrijk om twee zaken uit elkaar te houden:
de belastingpositie van het goede doel dat de schenking ontvangt en de mogelijke belastingaftrek voor degene die schenkt.
Dat zijn namelijk niet hetzelfde.
Een schenking kan voor de ontvangende organisatie onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld zijn van schenkbelasting, terwijl de schenker tegelijkertijd met afzonderlijke voorwaarden voor giftenaftrek te maken heeft.
Wie belastingvriendelijk aan een goed doel wil schenken, moet daarom eerst begrijpen hoe deze onderdelen van elkaar verschillen.
Is een schenking aan een goed doel belastingvrij?
Dat kan.
Voor bepaalde goede doelen gelden fiscale regelingen waardoor ontvangen schenkingen onder voorwaarden niet met schenkbelasting worden belast.
De status van de ontvangende organisatie is daarbij belangrijk.
In Nederland kom je bij schenken aan goede doelen daarom regelmatig de term ANBI tegen.
ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling.
Organisaties met deze status moeten aan verschillende voorwaarden voldoen en zich hoofdzakelijk inzetten voor het algemeen nut.
De ANBI-status kan belangrijke fiscale gevolgen hebben voor schenkingen en nalatenschappen.
Wat betekent belastingvrij schenken?
De term belastingvrij schenken kan verwarrend zijn.
Wanneer iemand zegt dat hij belastingvrij aan een goed doel wil schenken, kan daarmee namelijk verschillende dingen worden bedoeld.
De schenker kan bedoelen:
“Moet het goede doel belasting betalen over mijn schenking?”
Maar hij kan ook bedoelen:
“Kan ik mijn schenking aftrekken van mijn inkomen?”
Of:
“Moet ik zelf belasting betalen omdat ik geld weggeef?”
Dit zijn verschillende fiscale vragen.
Daarom is het belangrijk om eerst vast te stellen over welk onderdeel van de belastingregels je informatie zoekt.
Schenkbelasting bij een goed doel
Normaal gesproken kan het ontvangen van een schenking fiscale gevolgen hebben voor de ontvanger.
Voor erkende algemeen nut beogende instellingen gelden echter bijzondere regels.
Een ANBI kan onder voorwaarden gebruikmaken van vrijstellingen voor schenkingen die zij ontvangt en die passen binnen haar algemeen nuttige doelstelling.
Dat maakt de ANBI-status interessant voor organisaties die afhankelijk zijn van donaties en nalatenschappen.
Waarom bestaat deze vrijstelling?
De gedachte achter deze fiscale behandeling is dat het geld uiteindelijk wordt gebruikt voor het algemeen belang.
Denk bijvoorbeeld aan organisaties die zich inzetten voor:
gezondheid;
wetenschappelijk onderzoek;
natuur;
dierenwelzijn;
ontwikkelingshulp;
cultuur;
onderwijs;
maatschappelijke ondersteuning.
Wanneer aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan, kan de fiscale behandeling daarom anders zijn dan bij een schenking aan een particulier.
Wat is een ANBI precies?
ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling.
Een organisatie krijgt deze status niet automatisch omdat zij zichzelf een goed doel noemt.
Daarvoor moet aan voorwaarden worden voldaan.
De organisatie moet zich bijvoorbeeld in voldoende mate inzetten voor het algemeen belang.
Daarnaast gelden eisen rond onder meer bestuur, vermogen, beloning en publicatie van bepaalde gegevens.
De status wordt fiscaal erkend.
Is ieder goed doel een ANBI?
Nee.
Een organisatie kan maatschappelijk waardevol werk doen zonder een ANBI-status te hebben.
Denk bijvoorbeeld aan bepaalde lokale initiatieven, verenigingen of kleinere stichtingen.
Dat betekent niet automatisch dat je daar niet aan zou moeten schenken.
Het betekent wel dat de fiscale behandeling anders kan zijn.
Wanneer belastingvoordelen voor jou belangrijk zijn, moet je daarom vooraf controleren welke status de ontvangende organisatie heeft.
Hoe controleer je of een goed doel een ANBI is?
Ga niet uitsluitend af op de website of naam van de organisatie.
Een stichting is bijvoorbeeld niet automatisch een ANBI.
Controleer daarom de officiële en actuele status voordat je een grote of fiscaal relevante schenking doet.
Dat is vooral belangrijk wanneer je van plan bent de schenking bij je belastingaangifte op te voeren.
Belastingvrij ontvangen is niet hetzelfde als belastingaftrek
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid.
Stel dat een goed doel jouw schenking zonder schenkbelasting kan ontvangen.
Daaruit volgt niet automatisch dat jij hetzelfde bedrag volledig van je belastbare inkomen mag aftrekken.
Voor giftenaftrek gelden eigen regels.
Daarbij kan onder andere onderscheid worden gemaakt tussen gewone giften en periodieke giften.
Gewone gift aan een goed doel
Een gewone gift is bijvoorbeeld een bedrag dat je eenmalig aan een goed doel overmaakt.
Je bent niet verplicht om dit de volgende jaren opnieuw te doen.
Onder bepaalde voorwaarden kan een gewone gift in aanmerking komen voor aftrek.
Daarbij kunnen echter een drempel en een maximum gelden.
Dat betekent dat niet automatisch iedere euro die je schenkt fiscaal aftrekbaar is.
Wat is een drempel?
Bij gewone giften kan een fiscale drempel van toepassing zijn.
Dat betekent dat giften pas boven een bepaald niveau voor aftrek in aanmerking komen.
Hoe deze drempel wordt berekend, hangt af van de geldende fiscale regels en je persoonlijke situatie.
Daarom kan iemand die jaarlijks kleine bedragen doneert ontdekken dat deze giften wel maatschappelijk waardevol zijn, maar geen of slechts beperkte belastingaftrek opleveren.
Maximum voor gewone giften
Naast een drempel kan bij gewone giften ook een maximum voor aftrek gelden.
Hierdoor is het niet altijd mogelijk om een zeer grote eenmalige schenking volledig in hetzelfde belastingjaar fiscaal te verwerken.
Wie een groot bedrag wil schenken, doet er daarom verstandig aan vooraf de fiscale gevolgen te onderzoeken.
Periodieke gift aan een goed doel
Naast gewone giften bestaat de periodieke gift.
Bij een periodieke schenking spreek je af om gedurende een bepaalde periode structureel een bedrag te schenken.
Wanneer aan alle fiscale voorwaarden wordt voldaan, gelden hiervoor andere regels dan voor een gewone gift.
Dat kan periodiek schenken fiscaal interessant maken voor mensen die toch al van plan zijn een goed doel meerdere jaren te ondersteunen.
Waarom kan periodiek schenken aantrekkelijk zijn?
Stel dat je ieder jaar hetzelfde goede doel ondersteunt.
Wanneer je jaarlijks opnieuw een losse donatie doet, worden deze bedragen fiscaal als gewone giften behandeld.
Wanneer je de schenking onder de geldende voorwaarden als periodieke gift vastlegt, kan een andere fiscale behandeling gelden.
Daarom is het verstandig om bij structureel schenken beide mogelijkheden te vergelijken.
Een overeenkomst voor periodiek schenken
Een periodieke gift moet aan specifieke voorwaarden voldoen.
Daarbij kan een schriftelijke overeenkomst nodig zijn waarin de schenking wordt vastgelegd.
Daarin staan bijvoorbeeld afspraken over het bedrag en de periode waarin geschonken wordt.
Vroeger werd periodiek schenken sterk geassocieerd met een notariële akte.
Tegenwoordig kan een notaris afhankelijk van de situatie niet altijd noodzakelijk zijn.
Het blijft wel belangrijk dat de overeenkomst aan de actuele fiscale voorwaarden voldoet.
Moet een periodieke schenking ieder jaar hetzelfde zijn?
Periodiek schenken is aan regels gebonden.
Daarom moet je niet zelf aannemen dat iedere terugkerende bankoverschrijving automatisch als fiscale periodieke gift geldt.
Een automatische maandelijkse donatie is fiscaal niet per definitie hetzelfde als een periodieke gift die aan alle wettelijke voorwaarden voldoet.
Controleer daarom hoe de schenking moet worden vastgelegd.
Is maandelijks doneren automatisch een periodieke gift?
Nee, niet noodzakelijk.
Dit is een belangrijk misverstand.
Je kunt iedere maand €25 aan een organisatie overmaken zonder dat daarmee automatisch sprake is van een periodieke gift in fiscale zin.
Voor de fiscale kwalificatie gelden specifieke voorwaarden.
De manier waarop de afspraken zijn vastgelegd kan daarbij belangrijk zijn.
Kan ik een eenmalige schenking aftrekken?
Dat kan onder voorwaarden mogelijk zijn.
Een eenmalige schenking valt doorgaans onder de regels voor gewone giften.
Daarbij moet bijvoorbeeld worden gekeken naar de organisatie waaraan je schenkt en de geldende fiscale drempels en grenzen.
Bij een klein bedrag kan het daardoor voorkomen dat de gift geen fiscaal voordeel oplevert.
Kan ik een grote schenking belastingvrij doen?
Wanneer je een groot bedrag aan een goed doel wilt schenken, spelen verschillende vragen.
Kan de organisatie de schenking vrijgesteld ontvangen?
Kan jij de schenking aftrekken?
Wil je alles in één jaar schenken?
Of is spreiding over meerdere jaren interessanter?
Bij substantiële bedragen kunnen de financiële gevolgen groot genoeg zijn om vooraf professioneel fiscaal advies in te winnen.
Voorbeeld van een grotere schenking
Stel dat iemand €50.000 beschikbaar wil stellen voor een maatschappelijk doel.
Er zijn dan verschillende mogelijkheden.
Het volledige bedrag kan in één keer worden geschonken.
Maar er kan ook worden onderzocht of een meerjarige schenking beter aansluit bij de wensen van de schenker en de ontvangende organisatie.
Daarnaast kan worden afgesproken waarvoor het geld wordt gebruikt.
De fiscaal gunstigste vorm hangt af van de actuele regelgeving en de persoonlijke financiële situatie.
Schenking met specifieke bestemming
Je kunt bij sommige organisaties aangeven dat een schenking voor een bepaald project bedoeld is.
Bijvoorbeeld voor wetenschappelijk onderzoek, dierenopvang of een specifiek maatschappelijk programma.
Dat verandert niet automatisch de fiscale behandeling.
De fiscale regels kijken onder andere naar de status van de organisatie en de vorm van de schenking.
Een bestemming toevoegen maakt een gift dus niet vanzelf fiscaal aftrekbaar.
Schenken aan een dierenorganisatie
Stel dat je €1.000 wilt schenken aan een dierenopvang.
Of de schenking fiscaal aftrekbaar kan zijn, hangt niet alleen af van het feit dat de organisatie dieren helpt.
Je moet bijvoorbeeld controleren welke fiscale status de organisatie heeft.
Een lokaal dierenasiel kan uitstekend werk doen, maar dat betekent niet automatisch dat iedere donatie dezelfde fiscale behandeling krijgt.
Schenken aan medisch onderzoek
Hetzelfde geldt voor organisaties die medisch onderzoek financieren.
Veel bekende organisaties kunnen een relevante fiscale status hebben, maar controle blijft belangrijk.
Bij grotere bedragen kun je bovendien onderzoeken of je algemeen aan de organisatie wilt schenken of specifiek aan een bepaald onderzoeksgebied.
Schenken aan cultuur
Voor bepaalde culturele instellingen kunnen aanvullende fiscale regels relevant zijn.
De behandeling van een gift kan daardoor verschillen van een gewone schenking aan een andere organisatie.
Omdat dergelijke regelingen en voorwaarden kunnen veranderen, is het belangrijk om bij culturele giften de actuele situatie te controleren.
Schenken vanuit een onderneming
Ook ondernemers kunnen geld aan goede doelen schenken.
De fiscale verwerking hangt dan onder andere af van de rechtsvorm en de manier waarop de betaling wordt gedaan.
Een schenking vanuit een eenmanszaak kan anders worden behandeld dan een betaling vanuit een besloten vennootschap.
Daarnaast moet onderscheid worden gemaakt tussen schenken en sponsoring.
Schenking of sponsoring?
Wanneer een bedrijf geld geeft zonder een commerciële tegenprestatie te ontvangen, kan sprake zijn van een gift.
Krijgt het bedrijf daar bijvoorbeeld reclame, zichtbaarheid of andere commerciële voordelen voor terug?
Dan kan eerder sprake zijn van sponsoring.
Dat onderscheid kan fiscale gevolgen hebben.
Een sponsorbetaling kan onder andere omstandigheden als zakelijke uitgave worden beoordeeld dan een schenking.
Schenken vanuit een BV
Wie vermogen in een BV heeft, kan overwegen om rechtstreeks vanuit de vennootschap te schenken.
Maar de fiscale gevolgen kunnen anders zijn dan wanneer eerst geld privé wordt opgenomen en vervolgens persoonlijk wordt geschonken.
Bij grote bedragen kan het verschil aanzienlijk zijn.
Laat daarom vooraf berekenen welke route past bij de situatie.
Schenken vanuit privévermogen
Particulieren kunnen rechtstreeks vanuit hun privévermogen schenken.
Bij de inkomstenbelasting kan vervolgens worden onderzocht of de gift voor aftrek in aanmerking komt.
Ook hier geldt dat de exacte uitkomst afhankelijk is van de persoonlijke situatie en de geldende regels.
Moet de schenker schenkbelasting betalen?
Schenkbelasting wordt in beginsel geheven bij degene die de schenking ontvangt, niet omdat iemand simpelweg geld weggeeft.
Bij een schenking aan een goed doel draait de vraag daarom vooral om de fiscale positie van de ontvangende organisatie.
Daarnaast kan de schenker afzonderlijk te maken hebben met inkomstenbelasting en giftenaftrek.
Een schenking aan een particulier is iets anders
Het is belangrijk om schenken aan een goed doel niet te verwarren met schenken aan familie of andere personen.
Wanneer je bijvoorbeeld geld aan een kind, kleinkind, vriend of kennis schenkt, gelden andere regels rond schenkbelasting en vrijstellingen.
De regels voor goede doelen kunnen daar niet zomaar op worden toegepast.
Een stichting is niet automatisch belastingvrij
Ook dit is een veelvoorkomend misverstand.
Het feit dat een organisatie juridisch een stichting is, betekent niet automatisch dat iedere schenking belastingvrij is of dat de schenker recht heeft op aftrek.
De fiscale status en omstandigheden zijn bepalend.
Controleer daarom meer dan alleen de rechtsvorm.
Anoniem schenken en belastingaftrek
Sommige mensen willen liever anoniem schenken.
Dat kan afhankelijk van de organisatie mogelijk zijn.
Wanneer je tegelijkertijd fiscale aftrek wilt gebruiken, moet je echter wel kunnen aantonen dat de schenking daadwerkelijk is gedaan en aan welke organisatie.
Volledige anonimiteit kan daardoor lastiger te combineren zijn met fiscale bewijsvoering.
Bewijs van betaling bewaren
Wie giften wil aftrekken doet er verstandig aan de administratie goed te bewaren.
Een bankoverschrijving kan bijvoorbeeld helpen aantonen dat een bedrag daadwerkelijk aan de organisatie is betaald.
Bij periodieke giften moet daarnaast relevante documentatie rond de overeenkomst worden bewaard.
Goede administratie voorkomt discussie achteraf.
Contant schenken
Contante giften kunnen fiscaal anders worden behandeld dan betalingen die aantoonbaar via een bankrekening lopen.
Wie een schenking wil aftrekken, moet daarom vooraf controleren welke betaalvormen voor fiscale aftrek worden geaccepteerd.
Vooral bij grotere bedragen is een duidelijk traceerbare betaling verstandig.
Schenking in goederen
Je kunt naast geld ook goederen schenken.
Denk bijvoorbeeld aan computers, kunst, voertuigen of andere bezittingen.
De fiscale behandeling hiervan kan ingewikkelder zijn.
Er moet mogelijk worden vastgesteld wat de waarde van de schenking is.
Bij waardevolle goederen is professioneel advies daarom verstandig.
Aandelen schenken aan een goed doel
Bij grotere vermogens kan iemand overwegen effecten of andere vermogensbestanddelen te schenken.
Daarbij kunnen meerdere belastingsoorten en waarderingsvragen een rol spelen.
Dit is wezenlijk complexer dan een gewone bankoverschrijving.
Laat dergelijke constructies daarom vooraf beoordelen door een deskundige.
Een goed doel opnemen in een testament
Je kunt een goed doel ook via je nalatenschap ondersteunen.
Dit is juridisch geen schenking tijdens leven, maar een verkrijging uit een nalatenschap.
Voor bepaalde erkende goede doelen kunnen gunstige regels rond erfbelasting gelden.
Ook hier is de status van de organisatie belangrijk.
Erfbelasting en goede doelen
Een daarvoor kwalificerende organisatie kan onder voorwaarden een nalatenschap ontvangen zonder dat daar dezelfde erfbelasting over verschuldigd is als bij veel particuliere erfgenamen.
Hierdoor kan een groter gedeelte van de nalatenschap daadwerkelijk voor de maatschappelijke doelstelling beschikbaar blijven.
Wie een goed doel in een testament wil opnemen, kan dit het beste juridisch correct laten vastleggen.
Schenken tijdens leven of nalaten?
Beide mogelijkheden hebben voordelen.
Bij schenken tijdens leven zie je zelf wat er met je bijdrage gebeurt.
Je kunt eventueel betrokken blijven bij een project.
Bij nalaten blijft het vermogen gedurende je leven beschikbaar en gaat de schenking pas na overlijden naar het goede doel.
Sommige mensen combineren beide mogelijkheden.
Belastingvoordeel moet niet de enige reden zijn
Fiscale voordelen kunnen schenken aantrekkelijker maken, maar zouden niet het enige selectiecriterium hoeven te zijn.
Kijk eerst welk maatschappelijk doel je wilt ondersteunen.
Onderzoek vervolgens welke organisaties daarbij passen.
Daarna kun je bekijken welke fiscale mogelijkheden beschikbaar zijn.
Zo blijft de maatschappelijke doelstelling het uitgangspunt.
Een belastingvoordeel kan een grotere schenking mogelijk maken
Fiscale aftrek kan wel invloed hebben op hoeveel je uiteindelijk kunt schenken.
Stel dat iemand een bepaald netto bedrag per jaar beschikbaar wil stellen.
Wanneer een gedeelte via de inkomstenbelasting fiscaal wordt verwerkt, kan er financiële ruimte ontstaan om het bruto schenkingsbedrag anders vorm te geven.
Hoe dit precies uitpakt is sterk afhankelijk van de persoonlijke situatie.
Maak daarom bij grotere bedragen een individuele berekening.
Veranderende belastingregels
Fiscale regels veranderen regelmatig.
Drempels kunnen worden aangepast.
Maximumbedragen kunnen veranderen.
Voorwaarden voor periodieke giften kunnen worden gewijzigd.
Ook de status van een organisatie kan veranderen.
Gebruik daarom nooit jarenlang dezelfde fiscale informatie zonder deze opnieuw te controleren.
Controleer ieder belastingjaar opnieuw
Wanneer je jaarlijks aanzienlijke bedragen schenkt, is het verstandig om ieder jaar opnieuw te controleren of de regels veranderd zijn.
Dat geldt zeker wanneer belastingaftrek een belangrijk onderdeel vormt van je schenkingsstrategie.
Een constructie die enkele jaren geleden optimaal was, hoeft dat nu niet meer te zijn.
Wanneer fiscaal advies verstandig is
Voor een kleine eenmalige gift is uitgebreid fiscaal advies meestal niet nodig.
Bij grotere bedragen verandert dat.
Professioneel advies kan verstandig zijn wanneer je bijvoorbeeld:
een groot vermogen wilt schenken;
vanuit een BV wilt schenken;
effecten wilt schenken;
een meerjarige schenking wilt structureren;
een goed doel in je testament wilt opnemen;
of verschillende fiscale mogelijkheden wilt vergelijken.
De kosten van advies kunnen dan klein zijn in verhouding tot de omvang van de schenking.
Veelgemaakte fout: belastingvrij en aftrekbaar verwarren
Dit verdient nogmaals aandacht.
Belastingvrij ontvangen en fiscaal aftrekbaar schenken zijn twee verschillende zaken.
Een organisatie kan mogelijk geen schenkbelasting verschuldigd zijn over een ontvangen gift.
Dat betekent niet automatisch dat de schenker het volledige bedrag kan aftrekken.
Andersom moet voor aftrek worden gekeken naar de specifieke voorwaarden die voor de schenker gelden.
Veelgemaakte fout: iedere stichting als goed doel behandelen
Een stichting kan een maatschappelijk doel hebben.
Maar dat maakt de organisatie niet automatisch fiscaal gelijk aan een erkende algemeen nut beogende instelling.
Controleer daarom de status voordat je fiscale conclusies trekt.
Veelgemaakte fout: maandelijkse betaling is automatisch periodieke gift
Ook dit klopt niet zonder meer.
Een terugkerende betaling en een fiscaal kwalificerende periodieke gift zijn niet automatisch hetzelfde.
Wie periodiek schenken vanwege de fiscale behandeling overweegt, moet ervoor zorgen dat aan alle voorwaarden wordt voldaan.
Veelgemaakte fout: alleen naar belastingvoordeel kijken
Een fiscaal aantrekkelijke schenking aan een organisatie waar je nauwelijks vertrouwen in hebt, is geen logische keuze.
Onderzoek eerst de organisatie.
Kijk naar doelstellingen, activiteiten, financiële transparantie en resultaten.
Bekijk daarna de fiscale mogelijkheden.
Stappenplan voor belastingvriendelijk schenken
Wanneer je een goed doel belastingvriendelijk wilt ondersteunen, kun je het proces overzichtelijk houden.
Stap 1: kies het maatschappelijke doel
Bepaal welk onderwerp je wilt ondersteunen.
Stap 2: selecteer een organisatie
Onderzoek welke organisatie aansluit bij jouw wensen.
Stap 3: controleer de fiscale status
Bekijk of de organisatie bijvoorbeeld over een relevante ANBI-status beschikt.
Stap 4: bepaal de vorm
Wil je eenmalig of gedurende meerdere jaren schenken?
Stap 5: controleer de actuele fiscale voorwaarden
Kijk naar de regels voor het betreffende belastingjaar.
Stap 6: leg afspraken correct vast
Dit is vooral belangrijk bij periodieke of grote schenkingen.
Stap 7: bewaar de administratie
Bewaar overeenkomsten en betaalbewijzen.
Is schenken aan een goed doel belastingvrij?
Het korte antwoord is dus: dat kan onder voorwaarden het geval zijn, maar “belastingvrij” kan verschillende dingen betekenen.
Voor de ontvangende organisatie kan een relevante fiscale status ervoor zorgen dat over bepaalde schenkingen geen schenkbelasting verschuldigd is.
Voor de schenker bestaat daarnaast mogelijk recht op giftenaftrek.
Daarvoor gelden afzonderlijke voorwaarden.
Bij gewone en periodieke giften kunnen bovendien verschillende regels gelden.
Conclusie: belastingvrij schenken aan een goed doel vraagt om onderscheid
Wie zoekt naar schenking goed doel belastingvrij moet vooral onderscheid maken tussen de verschillende belastingen en fiscale regelingen.
Dat een goed doel een schenking belastingvrij kan ontvangen, betekent niet automatisch dat de schenker het volledige bedrag van zijn inkomen mag aftrekken.
De status van de organisatie speelt daarbij een belangrijke rol.
Daarnaast maakt het verschil of sprake is van een gewone gift of een periodieke gift.
Voor kleine donaties is de situatie meestal relatief overzichtelijk.
Bij grotere schenkingen, structurele giften, schenkingen vanuit een onderneming of nalatenschappen kunnen de fiscale gevolgen aanzienlijk ingewikkelder worden.
Controleer daarom altijd de regels die gelden op het moment dat je schenkt en laat grote bedragen zo nodig vooraf fiscaal of juridisch beoordelen.
Zo kun je niet alleen bepalen welk goed doel je wilt ondersteunen, maar ook hoe je de schenking op een fiscaal zorgvuldige manier kunt vormgeven.